W tym wpisie chcę przybliżyć problem schorzeń związanych z nietolerancją glutenu oraz odpowiedzieć na pytanie – Czy moda na żywność bezglutenową jest dobra?
Gluten jest to mieszanina roślinnych białek (gluteiny i gliadyny), które występują w niektórych zbożach np. pszenicy, życie, jęczmieniu. Do chorób glutenozależnych zaliczamy celiakię, chorobę Dühringa, alergię na gluten i nadwrażliwość na gluten.
Na celiakię choruje około 1% populacji natomiast na diecie bezglutenowej jest o wiele więcej osób. Czy słusznie?
Celiakia (choroba trzewna) – to immunologiczna choroba o podłożu genetycznym, trwa całe życie i może się ujawnić w każdym wieku. Często niesłusznie mylona jest z alergią. Najczęściej diagnozuje się ją u dzieci po wprowadzeniu glutenu do diety ale również u osób dorosłych po silnej infekcji czy podczas dużego stresu. Choroba potrafi rozwijać się bezobjawowo lub dawać nietypowe objawy, dlatego wiele osób nie jest świadomych, że choruje na celiakię.
Objawy celiakii:
Bóle brzucha, wzdęcia, biegunki, utrata masy ciała, niski wzrost, zmiany skórne, zanik kosmków jelitowych, niedożywienie, anemia, podwyższony poziom cholesterolu, zaburzenia neurologiczne, depresja, ciągłe zmęczenie, bóle głowy, problemy z płodnością, współistniejące choroby autoimmunologiczne.
Osoby podejrzewające u siebie celiakię powinny zgłosić się do gastroenterologa w celu przeprowadzenia badań (biopsja jelita, oznaczenie przeciwciał, ewentualnie badania genetyczne). Badania należy wykonać będąc na diecie zawierającej gluten!
Choroba Dühringa – to skórna postać celiakii. Zmiany skórne (rumień, pęcherzyki, grudki) najczęściej pojawiają się na kolanach, łokciach, pośladkach, w okolicy łopatek. Część osób zmagających się z tą chorobą ma również objawy ze strony układu pokarmowego spowodowane zanikiem kosmków jelitowych.
Chorzy na celiakię i na chorobę Dühringa muszą przejść na ścisłą dietę bezglutenową na zawsze!!!
Zdarza się, że trzeba wprowadzić okresowo dietę bezlaktozową.
Alergia na gluten – po mleku gluten to jeden z najczęstszych alergenów.
Objawy alergii:
Biegunka, wymioty, pokrzywka, katar, skurcz oskrzeli a nawet wstrząs anafilaktyczny.
Osoby uczulone na gluten również powinny przejść na dietę bezglutenową, jednak alergia nie musi trwać całe życie!
Nadwrażliwość na gluten – stwierdza się jeśli w badaniach diagnostycznych wykluczono alergię na pszenicę i celiakię, a mimo to gluten powoduje niepożądane objawy.
Objawy nadwrażliwości na gluten:
Zmęczenie, ból brzucha, nudności, biegunka, zaparcia, anemia, przelewanie w jelitach, pieczenie w przełyku, wysypka, bóle głowy.
W tym przypadku również wskazana jest dieta bezglutenowa!
Choroby glutenozależne są poważnym problemem wielu ludzi i nie wolno ich bagatelizować. Jednak nie ma badań i dowodów na to, że u osób zdrowych dieta bezglutenowa przynosi korzyści.
Nie należy ulegać modzie i rezygnować ze wszystkich produktów bezglutenowych, ponieważ gluten to nie tylko biała mąka pszenna ale również między innymi orkisz, owies, pełne ziarno, które warto włączyć do diety, gdyż są źródłem błonnika, witamin i minerałów. Tak naprawdę trudno w sklepach znaleźć zdrowe produkty bezglutenowe, ponieważ jest to żywność przetworzona.
Jeśli jesteś zdrową osobą i masz do wyboru np. żytni chleb na zakwasie (żyto zawiera gluten), a gotowe bezglutenowe pieczywo, które prawdopodobnie ma dużo dodatków typu substancje spulchniające, cukier, gumę guar, tłuszcz palmowy a w dodatku wysoki indeks glikemiczny, to wybierz pierwszą wersję!!!